Home / Balochi / لوگءَ سوچ کہ پُرحریدانت ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ شے رگام

لوگءَ سوچ کہ پُرحریدانت ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ شے رگام

لوگءَ سوچ کہ پُرحریدانت
شے رگام

اے ولاّ۔ بندہ ءِ تعالیٰ ۔ زبان ہڈّے، دنتان پوستے ۔ چِستاں چِستاں :کُچک مجول انت۔ است ات پیریں بَلُکّے۔ بَلُکّ ئے است ات نماسگے۔ نماسگ ءِ نام ات، دلدار۔کوریں بَلّیءِ نماسگ زانتکاریں ءُ سوگہیں مردے ات ۔ ہر کارےءَکہ دست جت سوبین بوت۔ ہلک ءِ بازیں ورناہاں بدآتک ءُ پرائیءَ ولرّاش وارت۔ یک روچے ہلک ءِ کماش ءِ بچّ میریلّی آتک ءُ دلدار ءِ حرءِ پہ کار سواری لوٹت۔ دلدارءَحر دات بلے آئیءَ حر واترنہ کُت۔ لہتیں روچءَرند، دلدار ہلک ءِ کماش میر ہیبتاں ءِ گوٛرا شُت ءُ گوشت ئِے کہ تئی بچّءَ منی حر بُرتگ بلے نوں واتر ئِے نہ کنت۔ میرءَ حر دات بلے پرے حبرءَ دلءَ نہ وش بوت کہ دلدارءَ آئی ءِ بچّءَ را نام ءُ دپ کُتَگ۔ ہلک ءِ مردم ساریءَچہ دلدارءَوش نہ اِتنت۔ یلّیءَ لہتیں ورنا وتی شورءَ کتنت ءُ یک روچے وہدیکہ دلدار چہ لوگءَ در اَت۔ آئیءِ لوگ اش آس دات ۔ لوگ سُتک ءُ پُر بوت۔ بیگاہءَ دلدارآتک ، دیست ئِے بَلیّ یک گوٛرے نِشتگ ءُ گرٛیوگءَ انت ءُ لوگ ستکگ ءُ پُر انت۔ دلدارءَ پُرانءَ یکجا کُت، گونءَکُت، حرپالام کُت، گون حرءَ لڈّت ءُ صباہءَ ماہلہ چہ ہلکءَ رہادگ بوت۔ بَلّیءَ راگوشت ئِے کہ من یک ءُ دو روچ مسافریءَ روگءَ آں۔ سرئِے پہ بادشاہ ءِ شہر ءُ کلاتءَ کپت ۔دلدارءَ بادشاہ ءِ ماڑی ءِ بُنءَحر ءِ گون ایر کت، پالام ئِے گپت ءُ ہمودا شپءَ اڈ کنگ ءِ نیّتءَ داشت۔ سر شپءَ چہ بادشاہ ءِ ماڑیءَ مزنیں کوکار ءُ تران ءِ توارے اِشکت۔ دیر نہ بوت دیست ئِے کہ بادشاہ ءِ لہتیں کاردار دراَتکنت ءُ اے دیم ءُ آدیما شُتنت۔ دمانے رند دیست ئِے کہ آہاں دراج ریشیں ملاّیے گون انت ءُ ماڑیءَ پُترتنت ءُ رند ترا ملاّ ہم دراَتک ءُ شُت۔ بلے مولد ءُ غلامانی تلوسگ ءُ بے تاہیری برجا ات۔ دلدارءَ یک پیریں مولدےءَ را جست کت کہ اے چونیں چست ءُ ایرے بوئگءَ انت ؟آئیءَ جواب دات کہ بادشاہ ءِ یکیّں جنکّ ،بانُک ماہ پریءَ را سرءِ دردءَ ہنچو کجّتگ کہ دوشپ انت کہ بے تاہیر انت ءُ واب نہ کپیت۔ طبیب ءُ حکیم ءُ ملاّ ءُ میاہ آں دم بُرتگ ۔ ہچ وڑا واب نہ کپیت۔ دلدارءَ درّائینت اے نیم سرے ءُ ایشی ءِ توجیلءَ من کت کناں۔ مولد تاجِیلی شُت ءُ بادشاہ ئِے حال دات۔ بادشاہءَ حکم کت کہ بَلّی ءِ نماسگ ءَ بیارت۔ دلدار اش برت۔ دلدارءَ گوٛشت کہ بانک ماہ پری ءِ واب گیجگ ءُ ترٛہینگ مزنیں کارے نہ انت بلے تیوگیں شپءَ منءَ ہمدءَ بانکءَرا ٹِکّ ءُ ٹاک کنگی اِنتءُ منءَگون یے پُرّیں مال ءُ مڈی پہ سودا ءُ باپارءَ گوں۔ من وتی ہُرداں یلہ دات نہ کناں۔ من اشکتگ کہ اے شہرءَ دزّ ءُ ڈُنگ باز انت۔دلدارءَ پہ لپرزگی گوٛشت کہ من اگن بانک ماہ پری ءِ علاجءَدلگوش بداراں، منی باپاری مالاں شپ ءِ تہاریءَ یکّے بارت۔ بادشاہءَ درّائینت کہ تو دلءَ مہ کپ۔ اگں تئی مال گار بوتنت تئی مڈّی ءِ بدلءَ من تئی گونءَاو دگہ گوالگے چہ زرّ ءُ سہراں پُر کنان ءُ ترا دیاں ۔ دلدار دل جم بوت۔ آئی ءَگوشت کہ بانک ماہ پری ءِ واب جاہءَ کس مہ بیت۔ درست کہ در آھتنت، دلدارءَ وتی وش تواریں نَل در کُت ءُ نل ءِ جنگ ئِے شروع کت۔ گُٹّ ئِے ہم وش ات ، آئیءَ وشیں زہیرگے ہم دپءَ کُت۔ بانک ماہ پریءَ آئی ءِ نل ءِ توار ءُ آئی ءِ آواز وش بوتنت ءُ دمانےءَ رند سرءِ درد ئِے شُت ءُ واب کپت ۔ صباہءَ بادشاہ آتک، دیست ئِے کہ جنک ءِ سرءِ درد شُتگ ءُ آترٛہتگ۔ آئیءَ دلدار ءِ منّت گپت ءُ گوٛشت ئِے کہ ہرچی لوٹئے بگوش ۔ دلدارء درّائینت کہ من اے کار پہ بخشش یا پہ عوض نہ کتگ۔ آئیءَ چہ بادشاہءَ موکل گپت ءُ وہدیکہ پہ وتی حر ءُ گونءَ سر بوت، کوکار ے کُت کہ دوشی بادشاہ ءِ مولد ءُ غُلاماں آئیءِ گون ءِ مال ءُ مڈّی دزّاِتگ انت ءُ آہانی بدلءَ پُر آئورتگ ءُ گونءَ ماں کتگ۔ بادشاہ سہی بوت۔ بادشاہءَ درستانءَ گُرّ ءُ نِہرّ کت بلے دُزّ درنیاتکنت۔ جِنِکّءَ پتءَ راگوشت کہ تو ئے بادشاہءَ قول کُتگ اَت کہ اگں اے مردءِ مال دُزّی بہ بنت تو آئی ءِ گونءَ چہ زرّ ءُ سہراں پُرّکنئے ءُ دیئے۔ دُزّ تئی محلوق انت۔ نوںتو وتی قولءَ چیا پروشئے۔ بادشاہءَ حکم کت کہ دلدار ءِ حر ءِ گونءَ چہ زرّ ءُ سُہرءَ پُر کن ات ءُ کسانیں گوالگےءَ ہم چیزے زرّ ءُ مال بہ کن ات ءُ آئیءَ بدئت۔ دلدارءَ گون ءُ گوالگ ءِ سہر ءُ زرّ زرتنت ءُ دیم پہ وتی ہلکءَ دات ۔گوں آئیءِ رسگءَ حال شنگ بوت کہ دلدار گوں سہر ءُ زرّاں آتکگ ۔ دلدارءَ را جُست اش کُت۔ دلدار گوٛشت شر بوت کہ شُما منی لوگ بُن دات۔ من ایشی ءِ پُر زرت ءُ شُتاں، منءَ ساریءَ یک راہ گوٛزی یےءَگوٛشتگ ات کہ بادشاہ ءِ شہرءَ پُرسک حریدانت۔بلے منءَ مُردینی انت، باور نہ بوتگ ات۔ من وتی پُربرتنت ۔ گپ راستے ات، یک گون ءِ پُر ءِ بدلءَ من ءَ یک گون ءُ یک گوالگے سہر ءُ زرّرست ۔اے پہ من سک باز انت، من تاں زندگاں بوراں اے مال نہ ہلیّت۔ بَلیّءَ دست برزا کتنت ءُ دعا کت کہ حدا شمے درستانی کاراں شر بہ کنت کہ شُما پہ ما پہ دژمنی دوزواہی کارے کُتگ۔
دلدار ءِ زرّ ءُ سہرانی حبر سجئّیں ہلکءَ تالان ات۔ زالاں وتی مردان ءَ سِکین دات کہ ھئے کن ات لوگاں بہ سوچِت۔میرءَ دیوانے اڈّ دات، درستاں صلاہ دات کہ آوتی لوگاں بوسوچنت ءُ پُراں بہا بہ کننت تاکہ مال دار بہ بنت۔ ہلک ءِ مردماں شپ ءِ شپ وتی لوگانءَ آس دات۔ پُر گوالگ ءُ گوناں کتنت ءُ دیم اش پہ بادشاہ ءِ شہر ءُ ماڑیاں دات۔ بادشاہ ءِ میتگءَ کہ سر بُوتنت، ایشاں دپ پچ لگوشت ءُ کُوکار کُت ’’بیااِت کہ شرّیں پُرانت۔ بیا ات وشیں پُر انت۔ بیاات کہ پُرانت پہ زرّ ‘‘۔ شہر ءِ مردماں گوش رُپتنت ، گوشتش اے ریٹا چہ کُجا آتکگ انت۔ دمانےءَ رند بازارءِ درستیں زہگ ءُ چوری ایشانی رندءَ کپتنت ءُ ایشاںءَ چگل جنانءَ ہیرواش کت۔ بادشاہ ءِ وزیرءَ حال سر بوت کہ لہتیں سرگنوک پُر بہا کنگءَ انت۔ وزیرءَ ایشانءَ گپت جُست ءُ پُرس کت، ایشانی حر پچ گپتنت۔ ایشانءَ بے عزت کت ءُ چہ شہرءَ در کت۔ اے مرد پہ پَشلی ءُ حجالتی واتر بوتنت ۔ ہلک ءِ مردمانءَ سرجمیں حال اش دات ءُ بَلُکّ ءِ نماسگ اش میاری کت ءُ گوشتش کہ بَلُکّ ءِ نماسگءَ گوں آہاں دروغ بستگ ءُ درٛوہتگ۔ آواں گشت کہ گوں اے رنگیں دروغءَ بَلُکّ ءِ نماسگ ءِ مقصد چہ ما وتی لوگ ءِ سوچگ ءِ بدل گرگی بوتگ۔ ایشاں فیصلہ کت کہ دلدارءَ را ہر رنگءَ وتی لوگانی سوچگ ءِ ءُ آوانی چہ وزیر ءِ دستءَ بے عزت کنگ ءِ بیر گرگی انت۔ ایشاں دلدارءَ راگپت ، دست ءُ پاد بستنت ، گوالگےءَ کت ءُ دور چگل دات کہ چہ تُنّ ءُ شدءَ بہ مریت۔بَلُکّءَ مزنیں پری پری یے کت۔ دروہی ئِے دات کہ منی نماسگءَبہ بخش اِت بلے کسّءَ حبر نہ زُرت۔
دلدارءَ چہ گوالگ ءِ تہاکوکارکت ءُ گوشت کہ ’’ بَٹّ ءُ گوشت نہ وراں بادشاہ ءِ جِنِکّ ءَ نہ گراں ‘‘راہ گوزی سودا گرے ءِ گوشاں ہمے حبر کپت۔ آمہتل بوت ءُ جست گپت کہ تو کئے ءُ چیا گوالگءَئے۔ دلدارءَ درّائینت کہ بادشاہ پہ زور منءَ گوں وتی جنکءَ نکاح دیگ لوٹیت بلے من وتی ناکو ءِ زاماتاں ءُ منءَ وتی دشتار سک دوست بیت،پمیشہ من گوٛشتگ کہ آئی ءِ جنکءَ سانگ نہ کناں بلے انشپی منءَ برنت ءُ پہ زورگوں بادشاہ ءِ جنکّءَ نکاح دینت۔ راہ گوزیءَ پُرسِت کہ اگن تئی بدلءَ من گوالگءَ بہ باں، من ءَ بادشاہ ءِ جنکّ گیپت ۔دلدارءَ درّائینت کہ بادشا ءِ جنکءَ مردے لوٹیت۔ ناں بادشاہءَ منءَ دیستگ ءُ ناں بادشاہ ءِ جنکءَ ،آہاںمنی مزن مردی ءُ بہادری ءِ حال اشکُتگ۔ دلدارءَ راہ گوزی سوداگرءَ راسوج دات کہ اگن تو گوالگءَ بہ بئے آہمے گوشنت کہ مرد ہمیش انت کہ آہاں زامات کُتگ۔ راہ گوزیءَ گوالگ ءِ دپ پچ کُت۔ دلدار ئِے در کُت ءُ وت گوالگءَ بوت۔ دلدارءَ گوالگ ءِ دپ بست ءُ راہ گوزی ءِ حر ءُ آئی ءِ بار زرتنت ءُ دیم پہ وتی ہلکءَ شُت۔ گوالگ ءِ مر دءَ شروع کت کہ ’’بٹّ ءُ گوشت وراں، بادشاہ ءِ جِنکّءَ گراں ‘‘ بادشاہءِ لہتیں سپاہی چمِدءَ گوزگءَ اِتنت، آہاں اشکت کہ مردے کہ چوش گوشیت، آہاں بد برت۔ آہاں مردءَ را چہ گوالگءَ در کت، شرٹیپّت ءُ یلہ دات ءُ بیہار دات کہ خبردار آئندہ چوشیں گوہءَ بورئے۔ دلدار کہ ہلکءَ سر بوت، حال شنگ بوت کہ دلدار پدا گوں مال ءُ مڈّیاں آتکگ۔ ہلک ءِ مردماں دیوان کُت ءُ فیصلہ کُت کہ دلدارءَ را جہلیں گورمےءَ چگل دیگ بہ بیت۔
بَلُکّءَ واہ ءُ زاری کُت کہ منی نماسگءَ ہچ خطایے نہ کُتگ۔ چوشیں ناحقّی مکن ات کہ پشوماں بِئت۔ بَلُکّءَ فریاد کُت کہ دلدارءَ او رندکئے منءَ بڈّ ءُ سر کنت۔؟ کئے منءَ پودیت۔؟ بلے بَلُکّ ءِ گریوگ ءُ پِٹّورہ کسءَ گوش نداشتنت۔ آہاں بے وسیں بَلُکّ ءِ نماسگ گپت ءُ گْورمءَ دؤر دات ءُ پشت اش ماندات ۔ ہمے دمانءَ شوانگےءَ وتی ر مگءَ را پہ آپءَ ہمے گوٛرم ءِ سرءَ آورت۔ شوانگءَ گوشداشت تنکہ چہ آپ ءِ چیرءَ دگہ شوانگی آوازے کہ ’’ڈئیکو ڈنگراں ڈئیکو بیا ‘‘ شوانگءَ گوانک جت کہ تو کئےءَے ءُ آپ ءِ چیرءَ چے کنئے؟ دلدارءَ جواب گردینت کہ من تئی وڑیں شوانگے آںَ منی ر مگ آپ ءِ چیرئَ چرگءَ انت۔ دلدارءَ چہ آپ ءِ چیرئَ توار کت کہ تو گوں من پساں سٹّ ءُ سودا یا مٹّ ءُ بدل کنئے یا نہ کنئے؟ شوانگءَ جواب دات کہ من یک برے تئی پساں چاراں۔ دلدارءَ گوشت یک وارے منءَ چہ آپءَ درکن۔ شوانگءَ دؤر کت ءُ دلدارءَ را چہ آپئَ در کت ءُ نوںدوئیناںنِشت ءُ مَٹّ ءُ سٹّ ءُ بہا ءُ بدل ءِ تران کُت۔ دلدارءَ گوشت کہ آپ ءِ چیرءَ منی بلاہیں دور سریں رمگے ءُ آپ ءِ چیرءَ منءَ بازیں اسپ اُشتر گوک ءُ حر ے ہم اَست۔ من چریشاں لہتیں تر ا پہ بدل لہتیں پہ چرائی ءُ لہتیں پہ نیمگی دیاں۔ عہد ءُ پیمان بوت۔ بلے دلدارءَ گوشت کہ منءَ اے سوداءَ ساری وتی پیریں بَلُکّ جست کنگی انت۔ تو چوش کن منءَ چہ وتی پساں دو پاچن، دو گرانڈ ءُ دو بُز بدئے۔ بلے پزّوریں بہ بنت کہ من بَلّیءَ را پیش اِش داراں ءُ آئیءَ پرے سودائَ منیّناں۔ باندا صُحبءَ کہ من کاہاں ، مئیگ ءُ تئی سودا سوداانت دلدارءَ شوانگءَ راگوشت۔ شوانگءَ دو گرانڈ ، دو بُز ءُ دو پاچن دلدارءَ رادات۔ دلدارءَ اے پسانءَ آپءَ گُلیّنت ءُ چہ ترّیں حاکئَ رجینت ءُ دیم پہ میتگءَ شُت۔ مردم حیران بوتنت۔ آہاں جست کت کہ اے پس تو چہ کجا آورتگ انت ۔دلدارءَ جواب گردینت کہ ہمے گوٛرمءَ کہ شما منءَ چگل داتگ ات، ایشی ءِ چیرءَ مزنیں رمگ ءُ گورّمے بوتگ۔مزنیں اسپ، اُشتر، حر ءُ گوٛرمے است۔ من ایوک اِتاں حیلہ ءُ بلاہمے ششیں پس منی دستءَ کپتگ انت، آدگہ درہ آپ ءِ چیرءَ انت ۔ دلدارءَ ایشانئَ حال دات کہ آپ ءِ چیرءَ سک چراگ انت، زمین سبز ءُ آباد انت، مال پزّور انت۔ میتگ ءِ مردماں شور کُت کہ باندا صباہئَ ما درہ روئیں ءُ آپ ءِ چیرءَ پہ وتءَ پس، گوک ، اُشتر ،حر ءُ اسپ گِرن ءُ کارِن۔ دومی روچءَ مردءَ چہ گشاد، ہرکسءَ شُت ءُ آپءَ دؤر کُت ءُ بک وارت ءُ پس ءُ مال شوہاز اِت۔ چریشاں بازینےءَ کہ اوژناگ نزانت، بُکّ اِت ۔ میر یلی بُل بُلکیّ جنگءَ ات ءُ وتی ساہ ءِ جن ءُ گرءَ ات۔ آئی ءِ پیریں بلُّکءَ دلدارءَ را جُست کُت کہ منی نماسگ چے گوشگءَ انت۔ چیزے دست ءِ کپتگ ناں؟ دلدا رئَ جواب دات کہ آ جُستءَ انت کہ بُزاں کانٹی بہ کناں کہ کُٹّ۔ بَلّک کوکار کُت ءُ جواب گردینت کہ منی چک پہ من کُٹّ یے بیار کہ کانٹی منی پشکءَ دِرّیت۔

(شے رگام ءِ کتاب دل ہوسانی ستکگیں طالعءَ چہ نبشتانکے)

Share on :
Share

About Administrator

Check Also

Balochistan’s first Telefilm SANGAT to hit Cinemas

QUETTA:Balochistan’s First contemporary Movie “Sangat” to be released soon in cinemas to entertain Balochi audience. …

Leave a Reply

'
Share
Share
Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com