Home / Archives / میان اُستمانی جیڑہ: کُردستان
میان اُستمانی جیڑہ: کُردستان چارمی بَھر

میان اُستمانی جیڑہ: کُردستان

چارمی بَھر

نبشتہ کار : ابدلستار بُگٹی

انچوش ما گْوستگیں بَھر ءَ شما را گْوشتگ ات کہ 1 جُلکان 2004 ءَ پی کے کے ءِ تیوگیں جنگولی گَلاں بزاں HPG، HDP ءُ TAK ءَ یک رَندے پد ءَ چیرجنگے بندات کنگ ءِ جار جت ءُ ترکی ءِ سر ءَ ھمے راستیں تھمت جتگ اِش کہ ترک سرکاری لشکر جنگ بندی ءَ بَجّگ ءَ انت ءُ جنگ بندی ءَ ھچ وڑ ءَ نہ منّگ انت ھر ھپتگ ءَ ماں گوریچی ایراک ءِ کرد دَمگاں ھاسکن کوہ سِنجار ءُ کوہ کندیل ءِ چپ ءُ چاگرداں مئے جنگولانی سر ءَ ارش کنگ انت۔ بلے ترک سرکار ءَ ھچ پَسّو نہ دات ءُ پی کے کے ءِ جنگول ھما کہ گوریچی ایراک ءِ توک ءَ پناہ گِیر ات انت ترکی ھما کُردانی کُشگ ءُ جَنّگ ءَ ملار ات انت۔ پمیشکا چیر جنگی ءَ ابید کُرد جنگولاں ھم دومی راہ ءُ توجیلّ نہ دیست۔

اے نوکیں جنگ ءَ بازیں کرد زالبوال ھم پہ راجی جنگولی جُنز ءَ ماں چیر جنگی گَل ءِ بَھر زورگ ءَ ساڑی بوت انت۔ اے تیوگیں زالبول نمیرانیں بانُک زینب کناسی ئے منّوگِر ات انت کہ آئی ءَرمس 30 جُلشکان 1993ءَ وتکشّیں اُرُشے کت ءُ وتئی ساہ ءُ سر پہ راج ءِ آجوئی ءَ ندر کت ءُ وت ءَ را ابدمان کت ئِے بزاں ماں کرد راجدپترءَ نمیران ئِے کت ۔ اے آسر ءِ سوب ءَ 2004 ءَ زالبولانی ایوکیں جنگولی گَل YJA-3STAR ٹھینگ بیتگ انت پد ءَ مدام ھرچ وڑیں جنگی پِڑاں ساڑی بیتگ انت ءُ مرشاں ھر وھد ءَ مردینانی ھمکوپگی ءَ ساڑی اَنت ءُ ماں چیر جنگی ءَ باز شَرّیں بَھر ءُ سوب ھم زورتگ انت۔

کُھت ءُ ارمانیگ ءَ گْوشگ بیت کہ اے نوکیں چیرجنگی ءَ کُرد ءَ را ھچ ڈَنّی استانانی واھر ءُ کُمکّ نہ بیتگ ات توری میانجی ئیں رودرآتکی اربانی استان (Middle East Arab State) ءِ استان بِہ بنت توری روایرشُت ءِ یوروپی استان کَسے ءَکرد کُمکّ نہ کُتگ انت ءُ نہ کن اَنت۔ بلکیں راستی وَ ایش انت کہ کُرد مدام بے واھر ءُ بے کُمک بیتگ اَنت بلے درستان چہ بژن ءِ گپ ایش انت کہ جند ءِ ایراکی کرد مھسود برزانی ءُ آئی گَل KDP ھم کُمکّ ءُ واھر دیگ ءَ بَجّ اَنت البت جلال تالبانی ءِ گَل PUK چیروکائی وتی وس ءُ واک ءَ واھر ءُ رھشونی دیگ یلہ نہ کت

پمیشکا پی کے کے ءِ جنگولی گَلاں HPG، HDP ءُTAK یک نوکیں رِد ءُ درشماں وتی جنگولی بُندر ءِ رم کمین کُت انت۔ بزاں پیسراں اگاں یک سنگر ءَ 30 یا 35 جنگول ءُ 3 سروگان بیتگ ات انت بلے 2004 ءِ چیرجنگ ءِ وھد ءَ 6 یا 8 مردم ءِ رم گوں یک سروگانے ایرکتگ اش۔ گُڑا ایشی ابید جنگولی گَلاں دیم پہ دیم ءَ جنگ کنگ ءِ رھبند کورتگ ءُ مہ کن اش کتگ بلے اے سلاہ ءُ پنت دیگ بوت انت کہ چیرڈگار ءِ بمب، سنیپر رائپل گوں دژمن ءِ کسانیں گَشتی لشکر ءِ سر ءَ اُرش ءُ رند ءَ تَچگ ءُ پدیگی ءِ رپک ءُ ھنر کارمرد کنگی انت۔

یک نیمگ ءَ دگنیا ءِ روایرشُت ءِ استان ءُ یوروپین تپاکی گَل(European Union) ءِ مزنیں آسودگیں استان جرمنی اٹلی پرانس، برتانیا، روس، امریکہ ءُ اسرائیل، ایران ھمے ترکی ءِ کُمک ءُ پھنات ءَ ات انت ءُ دومی نیمگ ءَ پی کے کے ءِ واھر کنوکیں استان لبیا، شام ءُ ایراک ءَ یوروپین تپاکی گَل ءِ ترس ءُ بیم ءِ سوب ءَ پی کے کے ءِ واھر ءُ کُمک کنگ یلہ کت اش پمیشکا نوک چیرجنگی ءِ نوکیں راہ ءُ رھبندانی ھژدری ءُ پکار ات بزاں پی کے کے ءَ را مرگ ابید دومی ھچ راہ ءُ دَگ نیست ات۔

گُڑا اے درگت ءَ البت 2004 ءِ بندات کتگیں چیر جنگ پہ کُرد سرکاری لشکر ءَ سَک ھونیگ ءَ ات ءُ تاں دو سال ءَ تیوگیں اُرُش تھنا کوہ ءُ کوچگانی نیمگ ءَ بیتگ ات انت پد ءَ ترک سرکاری لشکر ءَ سَک دمبُرتگ ات پمیشکا لھم لھم ءَ پی کے کے ءِ جنگولی گَلاں شھرانی نیمگ ءَ اُرشانی کنگ بندات کت۔

مولمان 2006 ءَ ترک ءِ زیردستیں شھر دیارباکر ءِ لاپ ءَ سَکیں جنگانی سوب ءَ بے کساسیں بیرانی ءُ تاوانی بوت انت۔ گڑا سرکاری لشکر بے وس بوت ءُ بالیگرابی پِڑ، وانگجاہ ءُ شھدربرجاہ، کارجاہ ءُ کارگس بند کتگ ات۔
پد ءَ ساچان 2006 ءَ جنگولی گَل TAK ءَ یک نوکیں جنگی بیھار ءُ پاتْرپّے ءِ جار گْوشتگ ءُ نام ئِے”ترکی جھندم ءَ روت/Turn Turkey into Hell” بستگ اش۔ گڑا یک رَندے پد ءَترکی ءِ مزن ءُ بُندَری شھرانی سر ءَ گوں ٹُوھیں بمباں تْرکگ ءُ جْوائیں لشکرکشی بُنگیج کنگ بیتگ ات۔ 25 ساچان 2006 آدین شھر ءِ زَرتاک(Bank) ءِ سر ءَ بمب ترکینگ بیتگ پد ءَ 27 ساچان ءَ بُندری شھر استنبول ءِ وانگجاہ بمبانی آپت دیگ بیتگ ات انت ءُ ھرچ پیشامد ءُ اُرش ءَ مردمانی بیرانی بوت انت۔

ھمے وڑ بازیں بمب تْرکّگ بیتگ ات ءُ دومی نیمگ ءَ کوہ گیاباناں ھونیگیں جَنگ ءُ اُرش مدام مھکم ات انت۔ تو گْوش ئے کرد وتئی جھد ءَ ھرچ ڈول ءَ دلجم ءُ جزم ات انت ءُ کدی اِیکیم نہ بیتگ انت ءُ کُردانی جُھد دیم ءَ برجم ءُ جُنزان ات۔ مزنیں شھرانی سر ءَ کُرد اُرشاں ترکی ءَ را بے کساسیں زَری ءُ دیمروئی تاوان ءُ بیرانی دات انت۔ بزاں TAK ءِ اُرشانی مول ءُ مراد پیلّو بوگ ءَ ات انت۔ گُڑا پد ءَ 1 سارتان 2006 ءَ جنگ بندی ءِ جار جنّگ بوت اے ترکی ءُ کرد جنگولانی پنچُمی جنگ بندی ات۔ بلے اُستپان 2006 ترک چیر زبال ءُ نپراں ایراک ءِ لاپ ءَ پی کے کے ءِ بامردیں سروگاں چہ یک سروگےواجہ کانی یِلمز ءِ سر اُرش کت ءُ کُشت اش پمیشکا اے جنگ بندی پد ءَ پروشینگ بوت سوچکان 2007 ءَ ترکی ءِ بُندری شھر آنکرہ پد ءَ بمبانی تْرکگ ءِ برمش ءُ توار ءِ الھان بیتگ ات رند ءَ 4 جُلکان ءَ ٹنسلی شھر ءَ وتکشّیں اُرشے کنگ بوت گڑا ایشی ءِ سوب ءَ بازیں ترک لشکر ءِ پوچ بیران ءُ ٹپی بیتگ انت۔ پد ءَ ترک سرکار ءَ نوکیں جنگی اُرش گوں تاجگیں پوجی لشکراں بندات کت۔ ترک لشکر ءَ گوریچی ایراک بزاں ایراکی کردستان ءِ دمگ کوہ سِنجار ءُ کوہ کندیل ءِ سر ا پدا گوں بالیگراب ءُ تُپنگ بستگیں پِرّکیانی سر بمب ءُ تیرانی ھور گْوارینتگ ات۔ نو کوچگ ءُ میتگاں آس مانداتگ ات اِش ءُ کٹم بے وسی ءَ لَڈتگ شُت اَنت ءُ بلے انگت ترک پوج بے سوب بیتگ۔ ترکی ءِ اے اُرش ءِ وھداں کُرد جنگولاں گبار کوھانی دمگ ءَ 7 سارتان2007 ءَ مزنیں اُرشے کُت ءُ ترک لشکر ءِ ھژدہ سروگ کُشت ءُ سے سَکی ءَ زدگ کُتگ انت چرشی ءَ رند 21 سارتان2007 ءَ کُرد جنگولاں ڈگلیکا یوکسیکوا ءِ دمگ ءَ ترک بنجالے سر ءَ مزنیں اُرشے کت ءُ دوازدہ سرکاری لشکر ءَ چہ کُشت ءُ ھژدہ ٹپی ءُ ھشت دزگیر کتگ انت۔

ترک سرکار ءَ اے بے سوبی ءِ برانز ءَ یک رندے پد ءَ 30000 ھزار سرکاری لشکر 21 اُستپان 2008 گوں توپ ءُ بمبانی آسراتیاں ءُ بالیگراب ءُ پِرّکیانی آسراتی ءَ گوریچی ایراک ءَ پی کے کے ءِ جنگولانی سنگر ءُ بُندرانی سر ءَ اُرش بندات کت۔ گُڑا کُرد جنگول ءَ چیرجنگی ءِ رِد ءَ جنگ دیم بُرتگ ءُ اُرش ءُ تچگ ءِ رپک کارمرد کت انت بلے اے جنگ ءَ ھم ترک سرکار ءَ ھاسیں نپ ءُ سیت نہ بیتگ، البت ترک بندری شھر استنبول ءَ 26 جَُلشکان 2008 ءَ پد ءَ ھونیگیں بمبانی اُرش ءِ سوب ءَ 17 مردم بیران بوت ءُ 145 تْرندیں ٹپاں زدگ بوت انت۔
ھمے وڑ ءَ ترکی ءِ دگہ مزنیں شھراں سرکاری لشکر ءِ سر بمبانی ءُ وتکشّانی اُرش بوگ ءَ ات انت ءُ کوھانی سر ءَ شپ ءُ روش جنگ برجم ات۔ 10 گْوبشان 2008 ءَ ایران ءِ ھونیگیں کُرد جنگولی گَل PJAK ھم ھمے جار جتگ کہ ما وتی ایران ءِ ھلاپ ءَ وتی چیر جنگ ءَ بند کنگ ءَ ایں ءُ دیم پہ پی کے کے ءِ جنگولی گَلانی کُمکّ کنگ ءَ، پہ وتی براتانی ھمکوپگ ءَ روگ ءَ ایں ءُ رند ءَ ترکی ءِ ھلاپ ءَ جنگ کن ایں۔ گوں PJAK ءِ اے جار ءَ ترکی سَک دلاپ بوت ءُ جنگ یک رندے پد ءَ جمبور بوت۔

گُڑا اے آکبت ءَ ترک سرکار ءَ کرد زبان مَنّ ات ءُ زیت کرد زبان ءِ گُشگند ءِ رسانکے نام ئِے TRT انت بھاران 2009 گلینت ئِے پد ءَ 19 مولمان 2009 گچینکاری ءَ پی کے کے ءِ دوستیگیں سیاسی گَل DEMOCRATIC SOCIETY PARTY(DTP ) ءَ باج برتگ پد ءَ 13 کرّا 2009 ءَ ششمی جنگ بندی ءِ جار بوت ءُ ابدللہ اوکالن ءَ وتی مردماں جنگ بندی مَنگ ءَ سکین دات ءُ پہ مجلس ءُ گپ رپ ءَ ساڑی بوگ ءَ پنت ئِے دات انت۔ بلے زیت ترکی ءِ لاپ ءَ وت ما وتی جنگ(civil war) ودی بوتگ انت TDP ءِ سیاسی رھشون گوں ساز کتگیں پندلاں ماں آمیدگِساں نالائِک کنائینگ بیت انت کساس 1400 سیاسی گَل TDP ءِ مردم بندیگ کنگ بیتگ انت ءُ سرکار اش پُلگ بوت انت پمیشکا پی کے کے ءَ یک رندے پد چیرجنگی بندات کت۔ 07 تاکشان 2009 رسیدیا شھر ءَ ترک سرکاری لشکر ءِ سر ءَ اُرش کنائینگ بیتگ ات پد ءَ 7 سرکاری لشکر بیران بوت انت ءُ سے ٹپی کت اش۔ پد ءَ 1 جُلکان 2010 پی کے کے ءَ گْوشت کہ ما نی کَسی گون ءَ جنگ بندی نہ کن ایں ءُ مئے نیمگ ءَ جنگ بندی ءَ ھچ بستار ءُ ارزشت نیست انت بزاں ھلاس انت۔ چرشی ءَ رند ابداللہ اوکالن ءَ وتی جنگولی سروگاناں تْرندیں جنگ ءِ پنت دات انت پد ءَ اسکندرم شھر ءَ آبی گرابانی سنگر ءَ میزائیل جَنّک بوت انت ءُ میزائیلانی اُرش ءَ بازیں سرکاری لشکر بیران بوت انت ءُ دومی نیمگ ءَ توری کوچگ ءُ کوھانی سر ءَ توری ترکی ءِ شھرانی سر ءَ جنگ بنگیج ءُ مھکم ات ءُ بے کَچّ ءُ کساس ءَ لس مھلوک بیران بیگ ءَ ات انت۔ پد ءَ ترکی ءِ بازیں شھر ءُ پَرگنَگاں چیر جنگولی اُرش ءُ مردم زوالی بوتگ انت توری ایلازگ ءُ ھکاری ءِ پرگنگ گوش ئے توری استنبول ءُ سیرت ھمک ترک دِمگ ءُ شھراں جنگ ءِ آس روک اَت۔ ترکی وتی مھلوک ءِ وتت ما وتی جنگ(civil War) ءَ دزگٹ ات ءُ دومی نیمگ ءَ ترک سرکاری لشکر پی کے کے ءِ جنگولی گلانی دست ءَ لٹ ورگ ءَ ات۔

پد ءَ پی کے کے ءِ مزنیں رھشون واجہ مرات کریالن ءَ 21 جُلشکاں 2010 ءَ گْوشتگ کہ اگاں ترکی مئے پکّار ءُ لوٹاں نہ منّ ایت چو مہ بیت کہ ما وتواجھی ءَ جاہ ءَ آجوئی ءِ جار ءَ جن ایں۔

جنگ پد ءَ سَک دیم ءَ شتگ ءُ یک رندے پد ءَ 17 ساچان 2011 ءَ ترکی ءَ ھما گْوست ءِ وڑ ءَ گوریچی ایراک ءَ پی کے کے جنگولی رھشونانی کوہ کندیل ءُ کوہ سِنجار ءِ سنگر ءُ کوھانی ھونڈ ءُ ھوڈاں ھونیگیں جنگ بُنگیج کتگ ات ءُ بے کساس ءَ لس مھلوک مُرت ءُ بیران بیت انت بلے مدام ءِ وڑ ءَ بے سوب بوت چے ءَ کہ اے وھد ءَ ایران ءِ کرد PJAK ءِ جنگولی سرمچار ھم پی کے کے ءِ کُمکّ ءَ ساڑی ات انت یک میان اُستمانی سرھالے ءِ رِد ءَ پی کےکے ءِ جنگولی گَل ءُ PJAK ءِ سرمچاراں ھکاری پرگنگ ءِ شھر کوکورکا ءُ یوکسکوا سررِچیں وھد ءَ(Full Time) 1000 تا 15000 چیر جنگی اُرش کت انت۔
پی کےکے جنگولانی سنگر ءُ بندر ایوک ءَ ایراکی زیردستیں کرد دَمگاں بوتگ انت سلاہ ءُ جنگی آسراتیانی گلینگ ءِ بزانت ءُ بلد بوگ ءِ جاہ سنجار ءُ کوہ کندیل بوتگ انت۔ ابید KRG ءِ سیاسی گَل PUK ءِ رھشون جلال تالبانی ءُ سدام ھسین ءِ دومی کَس ءَ کمک ءُ واھر نہ داتگ اش۔

بلے ھُدا کرد پی کے کے ءِ سر ءَ پد وش بیتگ وھدے جُلشکان 2012 ءِ شام ءَ ارب آشوب ءِ آس روک بیت ءُ شام ءَ وت ما وتی جنگے (CIVIL WAR) ودی بوت ءُ شام ءِ تہ سنی اراب شام ءِ پاگواجہ ڈاکٹر بشار الاسد ءِ ھلاپ ءَ زھرشانی ءُ جنگاں دُچار کپتگ انت پمیشکا تیوگیں استان نزور بوت گْوش ئے شام جِند ءِ سرکاری لشکر دو بَھر بوت گُڑا اے درگت ءَ شام ءِ کرد ھم پہ وتواجھی ءِ ھاتر ءَ آگاہ بیت انت ءُ وتی ھک ءُ اُکبال ءِ ھاتر ءِ چیر جنگی جُنز ءِ راہ ءَ جُنزان بیتگ انت۔ شام ءِ زیردستیں کرد سیاسی PYD ءِ رھشون سالہ مسلم مھمد گوں وتی جنگولی گَل YPG ءُ زالبولانی چیرجنگی گَل PYJ ءَ پی کے کے ءِ جنگولی گَلاں(HPG ،TAK ءُ YJA- 3STAR) گوں تپاکی کت ءُ زیت شامی نیمگ ءِ کردستان ءِ وتواجھی ءِ جار جت۔ شام ءَ ھر نیمگ ءَ جنگی آس انت بلے اود ءِ کرد دمگ ءُ شھراں کرد سرمچارانی پانگ ءُ راج انت اے درگت ءَ دوئیں سیاسی گَل پی کے کے ءُ وائی پی ڈی ءَ یکمشتی ءَ جتائیں راجداری ءِ روجاوا ءِ نام ءَ ایر کتگ۔

اَنّی پی کے کے ءِ جنگولی گَلاں گوریچی ایراک ءَ ابید گوریچی شام ءِ کوھانی سر ءَ سنگر ءُ بُندََر ٹھینت انت۔ شام ءِ مزنیں شھر روجاوا ءُ آپرین ءِ پرگنگ تیوگی ءَ پی کے کے ءُ پی وائی ڈی ءِ جنگولی گلانی دستاں آتکگ انت۔ گڑا مرچیگیں دگنیا ءِ رھبند ءُ ھستیں تبھروھد (Current World Policy and World Affairs) ءِ رد ءَ یک میان اُستمانی رسانکدرئے گْوش ایت سھودی ارب، یو اے ای ءُ اسرائیل ءُ امریکہ ھم مرچیگیں تب ءُ وھد ءِ رِد ءَ پی کے کے ءُ پی وائی ڈی ءِ جنگولی گَلانی کُمک کنگ ءَ انت۔

روان انت۔۔۔۔۔۔

Share on :
Share

About Administrator

Check Also

“Cowards die many times before their deaths”

By Kachkol Ali The paper entitled, “The Pure Theory of Law” is helpful to understand …

Leave a Reply

'
Share
Share
Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com